REWOLUCJA ŚMIECIOWA - co było? co jest? co będzie?

Ustawą z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, Parlament dokonał regulacji w zakresie sposobu gromadzenia odpadów komunalnych. Ustawa weszła  w życie z dniem 1 stycznia 2012 r. a samorządy miały obowiązek wdrożyć nowy system  odbioru odpadów w ciągu 18 miesięcy.

Zakładano, że jeśli gospodarką odpadami zajmą się z urzędu samorządy, a każde gospodarstwo domowe będzie ponosić opłatę, to zniknie proceder pozbywania się odpadków na dzikich wysypiskach. I tyle teorii, a jak wyszło każdy może ocenić samemu. Wprowadzone trzy lata temu przepisy miały wiele niedociągnięć i do dziś są krytykowane a rząd i parlamentarzyści starają wprowadzić kolejne "regulacje".

Jakie zmiany wprowadziła ww ustawa:

  • To gminy – a nie zarządcy nieruchomości –  odpowiadają za gospodarkę śmieciową Art. 6c.1.
  • Ustawa określiła trzy kryteria wg których gminy mogą dokonywać rozliczeń

Art. 6j ; Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn:

1) liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, albo

2) ilości zużytej wody z danej nieruchomości, albo

3) powierzchni lokalu mieszkalnego

oraz stawki opłaty ustalonej przez Radę gminy.

  • Rada gminy określa stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w zależności jak odpady komunalne są zbierane i odbierane, w sposób selektywny lub nie.
  • Istotnym w ustawie jest zapis, iż „Właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości".
  • Świadczenie usług w zakresie  wywozu odpadów komunalnych będzie wykonywała firma wyłoniona w ramach przetargu publicznego.

Jakie zmiany wprowadzono do 2016r.

Do 2016 roku  weszły w życie dwie ustawy nowelizujące tekst ustawy z dnia 13 września1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Są to:

1) ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz.87 z dnia 17.01.2015 r.)   oraz

2) ustawa z dnia 15 stycznia 2015 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 122 z dnia 22.01.2015r.).

Oba akty prawne łącznie wprowadziły ponad 120 zmian do przepisów tej ustawy.

Zmiany w systemie gospodarowania odpadami komunalnymi które dotyczą mieszkańców:

  • Art.2 ust.3 stanowi, że  jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkiem wielolokalowym, w którym ustanowiono odrębną własność lokalu, obowiązki właściciela nieruchomości wspólnej oraz właściciela lokalu obciążają wspólnotę mieszkaniową albo spółdzielnię mieszkaniową.   Zmiany wprowadzone nowelizacją ustawy nakładają na wspólnoty mieszkaniowe  oraz spółdzielnie mieszkaniowe obowiązek składania deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz wnoszenia tej opłaty do Urzędu Miasta. Od  01 lutego 2015r. Spółdzielnia Mieszkaniowa składa jedną deklarację na nieruchomość  i uiszcza jedną opłatę do Urzędu Miasta, a użytkownicy lokali mieszkalnych i lokali użytkowych wnoszą comiesięczne opłaty do kasy Spółdzielni według zadeklarowanej ilości zamieszkałych osób i sposobu gromadzenia odpadów komunalnych.
  • W art. 6k ust.2 określona została maksymalna stawka opłaty za odpady komunalne, która uzależniona będzie od wysokości przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem – za mieszkańca(Rada gminy może ustalić stawkę w wysokości 1 – 2%), publikowanego w Monitorze Polskim przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Zgodnie z ww. ustawą ustalono przeciętny miesięczny dochód rozporządzalny na jedną osobę w wysokości 1299 zł. Obecne stawki przyjęte przez Radę Miasta Legnicy wynoszą odpowiednio 9,70 zł/ osobę za odpady zbierane w sposób selektywny oraz 17zł/osobę w przypadku braku selektywnej zbiórki odpadów.
  • Art. 6k ust.4  wprowadzono kryteria zwolnienia podmiotowego, Rada gminy w drodze uchwały, może zwolnić w całości lub w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, w części dotyczącej gospodarstw domowych, w których dochód nie przekracza kwoty uprawniającej do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, o której mowa w art. 8 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (DzU z 2013 r. poz. 182, z późn. zm.);
  • Wprowadzono zmianę naliczania opłaty dla osób zmieniających miejsce zamieszkania w ciągu miesiąca, (art. 6i ust. 2)„ gdy w danym miesiącu na danej nieruchomości mieszkaniec zamieszkuje przez część miesiąca, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w miesiącu, w którym nastąpiła zmiana, uiszcza się w gminie, w której dotychczas zamieszkiwał, a w nowym miejscu zamieszkania – począwszy od miesiąca następnego, po którym nastąpiła zmiana.”;
  • Art. 6 q ww. ustawy, w przypadku złożenia korekty deklaracji lub nowej deklaracji zmniejszającej wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie stwierdza się nadpłaty w tej opłacie za miesiące, w których usługa odbierania odpadów komunalnych była świadczona. Zgodnie z obowiązującymi przepisami w przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty, nową deklarację należy złożyć w terminie 14 dni od dnia nastąpienia zmiany. Z praktycznego punktu widzenia oznacza to, iż w przypadku zamiaru złożenia korekty deklaracji za poprzednie miesiące np. zmniejszającej ilość osób  (zmiany miejsca zamieszkiwania), zmiany profilu działalności gospodarczej w lokalu użytkowym (z handlowej na usługową) czy też ilości osób zatrudnionych – co  powoduje zmniejszenie ilości wytworzonych odpadów, a usługa odbioru odpadów za dany miesiąc była wykonywana, wówczas na koncie właściciela lokalu nie stwierdza się nadpłaty. Opłata w niższym wymiarze będzie ponoszona dopiero od miesiąca, w którym zmiana została zgłoszona poprzez złożenie stosownej deklaracji.
  • Art. 6r ust.3b ww ustawy dopuszcza zróżnicowanie w uchwale rady gminy częstotliwości odbierania odpadów, z tym że w okresie od kwietnia do października nie może być ona rzadsza niż raz na tydzień z budynków wielolokalowych i raz na dwa tygodnie z zabudowy jednorodzinnej;
  • W przypadku nieruchomości  zabudowanej budynkiem wielolokalowym, Zarządy spółdzielni i wspólnot mieszkaniowych mogą żądać od właścicieli lokali lub osób faktycznie je zamieszkujących podania danych do określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. (Art. 6r ust 1c);

Jakie są planowane zmiany.

Rząd planuje przeprowadzić kolejną rewolucję w "ustawie śmieciowej”. Według rozporządzenia ministra środowiska gminy nie będą mogły już same decydować o segregacji śmieci. Ponadto zmieni się sposób segregacji z dotychczasowych trzech, będzie  zbiórka wg czterech frakcji - oddzielnie mają być segregowane szkło, papier, metal plus tworzywa sztuczne oraz odpady ulegające biodegradacji. Zapewne wprowadzenie kolejnych pojemników będzie stanowić nie mały problem dla zarządców, i zapewne można zadać pytanie jak taką baterię przechowywać w mieszkaniach.  Zmienić ma się również oznakowanie koszy oraz pojemników na śmieci. Projekt Rozporządzenia Ministra Środowiska zakłada, że odpady z papieru powinny być wrzucane wyłącznie do niebieskich pojemników, metale i tworzywa sztucznie do żółtych, szkło i opakowania ze szkła do zielonych a odpady biodegradowalne do czarnych.

Gminy mają dostać 5 lat na wymianę pojemników na nowe. Z chwilą wejścia w życie nowych zasad, gminy mają pół roku aby odpowiednio okleić obecne pojemniki, tak by odpady można podzielić na cztery frakcję. Planowane zmiany mają obowiązywać już w 2017r.

Można zapytać po co takie zmiany ?

Poza podstawowymi uregulowaniami, najważniejsze jest dostosowanie się do  Dyrektyw Unijnych które to poruszają kwestie segregacji odpadów.

Aktem prawnym regulującym postępowanie z odpadami jest obecnie dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r.

Dyrektywa przewiduje, że państwa członkowskie podejmą niezbędne kroki w celu osiągnięcia do 2020 rokuwartości 50% odpadów z gospodarstw domowych takich jak szkło, papier, metal, itp., poddawanych recyklingowi lub przeznaczonych do powtórnego użycia. W przypadku odpadów budowlanych i rozbiórkowych poziom ten ustalono na 70%.

Odzwierciedleniem powyższych zapisów jest

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 29 maja 2012r. (Dz.U. z 11 czerwca 2012r., poz. 645). które określa poziom recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami, które gmina jest obowiązana osiągnąć w poszczególnych latach.